Amamojula Ekamela Ku-Space Robotics: Ukuveza Izinselelo Eziyinhloko Nezixazululo Ezintsha

Kwadalwa ngo 2025.12.26

Isingeniso: Indima Ebalulekile Yamamojula Wamakhamera Ku-Space Robotics

I-space robotics ibuyisele emuva amandla ethu okucwaninga i-cosmos—kusuka kumarovers ahamba ezindaweni ezibomvu zeMars kuya kumasathelayithi agcina izakhiwo ezisemkhathini kanye nezindiza ze-lunar ezihlola izinsiza. Enhliziyweni yalezi zinsiza kukhona ingxenye ebonakala iyincane kodwa ebalulekile: umojula wekhamera. Lezi zinhlelo zokubona ziyiz "amehlo" ezinsizakusebenza ze-space, zenza kube nokuhamba ngesikhathi sangempela, ukuqoqa idatha yesayensi, ukuhlola imishini, futhi ngisho nokusebenza kwabantu abakude. Nokho, ukusebenza endaweni enzima ye-space kubeka izinselelo ezihlukile eziphusha ubuchwepheshe bekhamera emikhawulweni yazo. Ngokwehlukana nezikhangiso zomhlaba, amamojula e-space-grade kumele ahlale ezingeni eliphezulu lokushisa, ukukhanya kwe-cosmic, izimo ze-vacuum, kanye nemikhawulo eqinile yokuphakama/ amandla - konke lokhu kwenzeka ngesikhathi sokuhlinzeka ngezithombe eziphezulu, ezithembekile. Kulolu bhlog, sizobheka izinselelo eziphuthumayo ezibhekene namamojula ekhamera ezinsizakusebenza ze-space futhi sihlole izixazululo ezintsha ezinqoba lezi zinqinamba ukuze kuvulwe imikhakha emisha ekuhloleni isikhala.

Izinselelo Eziyinhloko Zamamojula Wamakhamera Ku-Space Robotics

1. Ukuhlukunyezwa Kwemvelo Okukhulu: Ukushisa, I-Vacuum, kanye Nezikhukhula

Umkhathi wezemvelo ungowokuphikisana ngokwemvelo kumakomponenti kagesi nakwamakhamera. Ukushintsha kwezinga lokushisa kubalulekile kakhulu: ebusweni beNyanga, izinga lokushisa lishintsha lisuka ku-127°C (nsuku) lize lifikile ku--173°C (ubusuku), kanti iMars ibona izinga lokushisa eliphakathi kuka--153°C no-20°C. Lezi zimo ezinzima zenza ukuthi kube nokwandiswa nokuncipha kokushisa, okulimaza ukumboza kwezelensi, amakhadi wezinsiza, nezintambo zangaphakathi. Izimo ze-vacuum zenza le nkinga ibe yimbi ngokususa ukudluliswa kokushisa nge-convection, okuholela ekushiseni okukhawulelwe noma ekufriziweni.
I-radiation ye-cosmic iyingozi ebalulekile. Ama-particles aphezulu amandla (ama-proton, ama-electron, ama-gamma rays) angena kumamojula wekhamera, okubangela ukuphazamiseka kwesigameko esisodwa (SEUs)—ukuphazamiseka okwesikhashana kwedatha yesensori—noma ukulimala okungapheli kumasensori e-CMOS/CCD namabhodi wecircuit. I-NASA ibala ukuthi usuku olulodwa endaweni ejulile ye-space luthola ama-electronics kumazinga e-radiation aphindwe kabili angu-100 kunalokho okukhona eMhlabeni, kukhuphula ingozi yokwehluleka okubalulekile emisebenzini. Isibonelo, uhlelo lwekhamera lwe-Mars Reconnaissance Orbiter lwathola ukuphazamiseka kwedatha okungazelelwe ekuqaleni komsebenzi walo ngenxa yamazinga e-radiation angalindelekile.

2. Ukuhlakanipha Kwamandla Nokukhawulelwa Kwesisindo

Amarobhothi endaweni asebenza kumithombo yamandla elinganiselwe—amaphaneli elanga (athinteka uthuli nasemthunzini) noma amabhethri e-nuclear (anezikhawulo eziqinile zesisindo). Imodyuli yekhamera kumele ibalansise ukusebenza okuphezulu (isb., isixazululo se-4K, izinga lokushintsha elisheshayo) nokusetshenziswa kwamandla okuphansi. Amakhamera ajwayelekile anokuxazulula okuphezulu adonsa u-5–10W wamandla, okungabamba ibhethri ye-rover ezinsukwini, kunciphisa isikhathi somsebenzi.
Isisindo sibalulekile ngokufanayo. Izindleko zokwethulwa ziphakathi kuka-10,000–20,000 ngesisindo se-kilogram ukuya ku-low Earth orbit (LEO), futhi ngisho nakakhulu emisebenzini ye-deep space. Igramu ngayinye esindisiwe ekwakhiweni kwamakhamera iholela ekwehleni kwezindleko okukhulu noma emandleni okuphatha okwengeziwe kwezinsiza zesayensi. Isibonelo, uhlelo lwe-Mastcam-Z lwe-NASA’s Perseverance rover lwalwenziwe lwaba nesisindo esingu-1.8kg—30% lukhululekile kunokwakhiwa kwalo—ngaphandle kokunciphisa ukusebenza.

3. Ukulibaziseka kanye Nezidingo Zokwenza Izinqumo Ngokuzimela

Ukulibaziseka kokuxhumana phakathi kweZwe nezinsiza ezisebenzisa isikhala kuyisithiyo esikhulu. Ezinhlelweni zeMars, ukulibaziseka kuhlangana phakathi kwemizuzu engu-4 kuya kwengu-24 (ukuhamba okukodwa), kanti ezinhlelweni zenyanga zibhekana nezikhathi zokulibaziseka ezingu-2.5 seku. Lokhu kwenza ukuphathwa kokuqondisa okuphila kube okungenakwenzeka: ngesikhathi ithimba elisemhlabeni lithola isithombe, i-robot ingase isivele ihambe ingene engozini. Ngakho-ke, amamojula wemakhamera kumele asekele ukwenza izinqumo ngokuzimela ngokucubungula izithombe endaweni, kunokuba rely on analysis esekelwe emhlabeni.
Lokhu kudinga amandla okucubungula okukhona ukuze kuqhutshekwe nezinhlelo zokubona ezikhompyutheni (isb., ukutholwa kwezinto, ukwakhiwa kwezindawo) ngenkathi kuncishiswa ukusetshenziswa kwamandla. Amakhamera ajwayelekile akhuluma kuphela futhi adlulisa idatha eluhlaza, edlula ububanzi obulinganiselwe futhi ibambezele ukuphendula. Isibonelo, i-European Space Agency’s (ESA) ExoMars rover yakhelwe ukuvikela izithiyo ngokuzenzakalelayo isebenzisa uhlelo lwamakhamera — kodwa ama-prototype okuqala abhekane nezinkinga zokulibaziseka lapho ecubungula izithombe ngaphakathi.

4. Ukusebenza Kwe-Optical Ezimeni Zokukhanya Okuphansi Nokufihlekile

Isikhala esijulile, ubusuku be-Luna, nezivunguvungu zothuli lweMars zibeka izinselelo ezinkulu zokusebenza kwe-optical. Izimo zokukhanya okuphansi zidinga amakhamera ukuthi athathe izithombe ezicacile ngaphandle kokuphazamiseka, ngenkathi amaphuzu othuli (ajwayelekile eMars naseMhlabeni) angafihla ama-lenses futhi aphambukise ukukhanya. Umoya ophansi weMars uphinde usakaze ukukhanya okubomvu, kwehlisa ukunemba kwemibala nokuphikisana — okubalulekile ekuhlaziyeni kwesayensi kwamatshe nomhlabathi.
Amakhamera endabuko axhomeke ezindaweni ezinkulu zokuvula noma isikhathi eside sokukhanya ukuze abhekane nokukhanya okuphansi, kodwa lezi zixazululo zandisa isisindo nokusetshenziswa kwamandla. Ukuqoqwa kwedust kuyinkinga eqhubekayo: amakhamera e-Opportunity rover abekwe phansi cishe angenasidingo ngemuva kweminyaka yokwakheka kwedust, kunciphisa umgomo wawo.

Izixazululo Ezintsha Zokunqoba Lezi Zinselelo

1. Ukuhlanganiswa Kwe-Heterogeneous Okukhanyisiwe Ngomshini Wokukhanya

Ukuze kubhekwe izinkinga zemvelo, onjiniyela bathatha indlela yokuhlanganisa ehlukene—baxuba izinto ezikhethekile nezakhiwo ukuze kwakhiwe imojuli yekhamera eqinile. Ukuze kuvikelwe emisebeni, ama-sensors akhiwa usebenzisa i-silicon carbide (SiC) esikhundleni se-silicon (Si) esejwayelekile. I-SiC inebhendi enkulu yokuphuma, okwenza kube ne-10 izikhathi ezinzima ekulweni nokulimala okubangelwa imisebe. Izinkampani ezifana ne-Broadcom ne-Infineon manje zikh produce ama-sensors e-CMOS asekelwe ku-SiC angakwazi ukumelana ne-1 Mrad (umthamo wemisebe owamukelwe) ngaphandle kokwehla kokusebenza.
Ukwelashwa kokushisa kuqedwa ngezinhlelo zokulawula ukushisa eziphumile (isb., izinto ezishintshashintshayo ezifana ne-paraffin wax) ezithatha futhi zikhulule ukushisa ukuze ziqinise izinga lokushisa. Izinhlelo ezisebenzayo, ezifana namapayipi amancane okushisa kanye nezib cooling thermoelectric (TECs), zisetshenziselwa ukulawula ngokunembile—isb., i-NIRCam yeJames Webb Space Telescope isebenzisa ama-TECs ukuze ibhucungule ama-sensors ku -233°C, ikhiphe umsindo wokushisa.
Ukuvumelana ne-vacuum kufezwa ngokusebenzisa izikhala ezivikelwe kahle ezine-nitrogen eyomile, kuvinjwa ukujula kwezithombe nokonakaliswa kwezinto. Umsebenzi we-ESA i-PROSPECT (ukuhlola izinsiza ze-lunar) usebenzisa le mklamo kumamojula akhe wezithombe, uqinisekisa ukuzinza ku-vacuum yeNkosana.

2. Amakhamera e-Edge AI aphumelelayo

Ukuze kuhlangabezane nokusebenza nokusetshenziswa kwamandla, abakhiqizi bahlanganisa i-edge computing kumamojula wezithombe. Lezi “zithombe ezihlakaniphile” zisebenzisa ama-algorithms e-AI alula (isb. YOLO-Lite, MobileNet) ngqo kumsensor, zisebenza ngezithombe endaweni ukuze zinciphise ukudluliswa kwedatha nokusetshenziswa kwamandla. Isibonelo, i-NVIDIA’s Jetson Nano module—esetshenziswa kwi-helicopter ye-NASA i-Ingenuity—iletha amandla okucubungula angama-472 GFLOPS ngenkathi ikhipha kuphela i-5W.
Izinsiza ezisebenza ngogesi ophansi ziyinsiza ebalulekile. I-sensor ye-Sony IMX586 CMOS, eyenzelwe ukusetshenziswa emkhathini, idla u-0.8W ekwenzeni kwe-4K—80% encane kunezinsiza ezijwayelekile. Ngokuhlanganiswa nezinsiza ze-RISC-V (ama-chips avulekile, aphansi ngogesi), lezi zikhala zivumela ama-robot ukuthi asebenze amasonto amaningi ngemuva kokushaja okukodwa.
Ukunciphisa isisindo kufezwa ngokuphrinta kwe-3D kwemikhono yekhamera usebenzisa i-titanium noma ama-composites e-carbon-fiber. Ama-satellites e-SpaceX’s Starlink asebenzisa ama-brackets ekhamera aphrintiwe nge-3D angama-40% lukhuni kunezingxenye ezikhiqizwayo, ngenkathi kugcinwa ubuqotho bezakhiwo ngesikhathi sokuvunguza kokukhuphuka.

3. I-Optics Eguquguqukayo kanye ne-Multi-Spectral Fusion

Ukuze kubhekwe izinselelo zokubona, amamojula wekhamera athatha ubuchwepheshe bokubona obuguquguqukayo (AO)—okwakhiwe ekuqaleni ukuze kusebenze kumateleskopu—ukulungisa ukungahambi kahle komoya kanye nothuli. Ama-MEMS (izinhlelo ze-micro-electro-mechanical) amabhodi alungisa ngesikhathi sangempela ukuze abuyisele emuva ukungaboni kahle kwe-lens, kanti nezifutho ezivimbela ukukhanya zikhulula amaphuzu othuli. I-Mastcam-Z ye-Mars 2020 rover isebenzisa i-AO ukuze igcine ukujula kwesithombe ngisho nasemazulwini othuli.
Ukuthwebula okunezithombe eziningi kuhlanganisa idatha evela kumasensori abonakalayo, i-infrared (IR), kanye ne-ultraviolet (UV) ukuze kuthuthukiswe ukuhambisana nokunembile kwemibala. Isibonelo, amasensori e-IR angena nothuli nokukhanya okuphansi, kanti amasensori e-UV athola ukwakheka kwemaminerali okungabonakali emehlweni abantu. I-Curiosity rover ye-NASA isebenzisa le teknoloji ukuze ibone ukwakheka kwe-clay eMars, ihlinzeka ngokuqonda ngesenzo samanzi esedlule.
Ukunciphisa uthuli kuthuthukiswa ngokwengeziwe ngezikali ezizenzakalelayo zokuhlanza—izindawo ezakhiwe ngama-nano ezikhipha uthuli ngezakhiwo ezihlanganisa amanzi nezokulwa nokushaywa. Abacwaningi eMIT’s Space Systems Laboratory bakhe lezi zikaliso, ezinciphisa ukuhlanganiswa kothuli ngama-90% uma kuqhathaniswa nezibuko ezijwayelekile.

4. Ukuklama Okumodular Nokujwayelekile

Ukuze kubhekwane ne-latency kanye ne-flexibility yomsebenzi, ama-modules wekhamera ahamba phambili ekwakhiweni okumodular okuhambisana nezindinganiso zezimboni zesikhala (isb., ama-CubeSat’s 1U/2U form factors). Lezi zikhala zingashintshwa noma zithuthukiswe ngaphandle kokwakha kabusha i-robot yonke, kunciphisa isikhathi sokuthuthukisa nezindleko. Isibonelo, umkhankaso we-ESA’s Lunar Pathfinder usebenzisa ama-modules wekhamera angaxhunywa futhi adalwe kabusha ukuze ahlangabezane nemisebenzi ehlukene—ukuhamba, ukuhlola, noma ukucwaninga kwesayensi.
Ukujwayelanisela nakho kuvumela ukuhwebelana phakathi kwezikhungo ezahlukene zezesayensi nezimboni. I-Camera Link Interface (CLI) ejwayelekile, ethathwe yi-NASA ne-ESA, iqinisekisa ukuthi amamojula wekhamera asebenza kahle nezinhlelo zokusebenza ezisemkhathini kanye nezinhlelo zedatha, kunciphisa ukuhlanganiswa nokunciphisa isikhathi sokuphendula.

Impumelelo Esemhlabeni: Izifundo Zecala

I-NASA’s Perseverance Rover (Mastcam-Z)

Uhlelo lwekhamera ye-Mastcam-Z lukhombisa ukuthi izixazululo ezintsha zixazulula kanjani izinselelo ze-robotics emkhathini. Lwakhiwe ukuze luhlolisise iMars, lunemisebenzi:
• Izinsiza ze-SiC ezivikelwe emisebeni kanye nokulawula okushisayo okungasebenzi ukuze kuhlangabezane nezinga lokushisa elingu -120°C kuya ku-50°C.
• Ukucubungula kwe-Edge AI (NVIDIA Jetson TX2) okukhomba ngokuzimela amasampula amatshe futhi kuhamba ezinsongweni, kunciphisa ukuthembela ekulawuleni emhlabeni.
• Ukuthwebula okwenziwa ngezindlela eziningi (okubonakalayo + eduze kwe-IR) kanye nezibuko ezilungisekayo ukuze kudlule emakhazeni.
• Ihadi elilula le-titanium eliprintwe nge-3D (1.8kg) nokusebenza okuphansi kwamandla (1.2W ku-4K resolution).
Kusukela ekufikeni kwayo ngo-2021, i-Mastcam-Z ithumele izithombe eziphezulu ezingaphezu kuka-750,000, ivumela ukutholakala kwemifantu yasendaweni yamanzi kanye nokuhlanganiswa kwezinsalela zeMars—konke lokhu kwenzeka ngenkathi isebenza ngokwethembeka ezimeni ezinzima.

I-ESA’s PROSPECT Lunar Mission

Amamojula kamakhamera e-PROSPECT, aklanyelwe ukufuna iqhwa lamanzi eNyakatho, asebenzisa:
• Izikhala ezivalwe ngokuqinile ezinezinto zokushisa ezishintshashintshayo ukuze ziphathe ukushintsha kokushisa kweLanga.
• Izibuko ezizihlanza ukuze ziqede uthuli lwezinkanyezi.
• Umklamo ophathekayo ohambisana nezindinganiso ze-CubeSat, uvumela ukuhlanganiswa kalula ne-lander yomsebenzi.
Ngonyaka ka-2023, umsebenzi uphumelele ukuhlole uhlelo lwakhe lwekhamera ngesikhathi sokuboniswa kokuhamba kwenyanga, uthwebula izithombe ezicacile ze-pole eningizimu yeNyanga—indawo enezinguquko ezinzima zokushisa kanye nomthunzi ohlala unomphela.

Umbono Wesikhathi Esizayo: Amamojula Wekhamera Ahlangene Nezizukulwane Ezilandelayo

Ikusasa lamamojula wekhamera ye-robotics yesikhala likhona ezindaweni ezintathu ezibalulekile:
1. Ukuthwebula Kwe-Quantum: Izinsiza ze-quantum zizovumela ukuthwebula okukhanyayo okuphansi kakhulu ngaphandle kokuphazamiseka, okulungele imisebenzi ye-deep-space. Abacwaningi eNyuvesi yase-Arizona bakha izinsiza ezisekelwe kumadoti e-quantum angakwazi ukuthola ama-photon ayedwa, kuthuthukisa ikhwalithi yesithombe ezindaweni ezimnyama.
2. Izinto Ezizilungisayo: Izindlu zekhamera ezenziwe ngezinto ezizilungisayo zizolungisa ukulimala okubangelwa yizikhukhula noma ama-micro-meteorites, zandise isikhathi sokuphila kwemisebenzi.
3. Ama-Sensors Ahlakaniphile Asebenzisa i-AI: Amakhamera azoshintsha ngokuzenzakalelayo isixazululo, izinga lokuhamba, nezinhlu ze-spectral ngokuya ngezimo zemvelo—isb., ushintsho lube kwimodi ye-IR ngesikhathi sezivunguvungu zothuli noma ukukhanya okuphansi—kukhulisa ukusebenza kahle kanye nekhwalithi yedatha.

Isiphetho

Amamojula wekhamera angamaqhawe angaziwa emkhakheni wezobuchwepheshe bezinkanyezi, avumela imisebenzi eyayicabanga ukuthi ayingeneki. Nakuba izimo ezinzima, imikhawulo yamandla, isikhathi sokuphendula, kanye nezinselelo zokubona zibeka izithiyo ezinkulu, izixazululo ezintsha—kusukela ezindaweni ezivikelwe emisebeni ye-radiation kuya ku-AI ye-edge kanye nezibuko ezizenzakalelayo—zikhuphula imingcele yokuthi yini engafezekiswa. Njengoba ucwaningo lwezinkanyezi lwandisa ukuya eMars, eNyangeni, nasezindaweni ezikude, ubuchwepheshe bekhamera buzoqhubeka nokuthuthuka, buhlinzeka ama-robot ngamehlo abawadingayo ukuze bahambe, bahlolisise, futhi bavule izimfihlo ze-cosmos.
Kubaklami, abakhiqizi, kanye nezikhungo zezesayensi, ukutshala imali kulezi zinguquko akukhona nje kuphela ukuthuthukisa ukusebenza kwemakhamera—kukhona futhi ukwenza ukuhamba kwesikhala kube lula, okuthembekile, futhi okungabizi. Kungakhathaliseki ukuthi kukhona ukufuna izimpawu zokuphila eMars noma ukwakha izisekelo zenyanga, amamojula wemakhamera azohlala ebalulekile ohambweni lwethu ezinkanyezini.
amamojula wekhamera, ubuchwepheshe bezinkanyezi, ukuhlola iMars, imishini yeLanga, izinhlelo zokubona, ukuthwebula izithombe eziphezulu
Uxhumane
Sicela uxhumane nathi uhambele

Mayelana nathi

Usizo

+8618520876676

+8613603070842

Izindaba

leo@aiusbcam.com

vicky@aiusbcam.com

WhatsApp
WeChat